Çalışma hayatında taraflar arasındaki güven ilişkisi sarsıldığında, atılacak ilk adımın usulü davanın seyrini neredeyse bütünüyle tayin eder. Haklı olduğunu düşünen bir işveren veya çalışan, yalnızca usul eksikliği yüzünden ağır tazminat yükleriyle karşı karşıya kalabilmektedir. Kanunun aradığı objektif iyi niyet kuralı, metinlerin ötesinde bir titizlik talep eder.
Haklı Neden ile Geçerli Neden Arasındaki Fark
Haklı neden, iş ilişkisinin sürdürülmesini taraflardan biri için dürüstlük kuralı gereğince çekilmez kılan ağır ihlalleri ifade eder ve derhal fesih hakkı verir. Geçerli neden ise işletmenin veya çalışanın veriminin gerektirdiği, ancak ihbar önellerine uyulmasını zorunlu kılan durumlardır. Bu iki kavramın birbirine karıştırılması, hak temelli yaklaşım yerine usuli mağduriyetler yaratır.
Yargıtay Kararlarında Süre Aşımı Riski
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gerekçesiyle yapılacak fesihlerde kanunda öngörülen altı iş günlük hak düşürücü süre katı şekilde uygulanır. Olayın öğrenildiği tarihten itibaren bu sürenin kaçırılması, haklı sebebi bir anda haksız feshe dönüştürür. Hukuki öngörülebilirlik, delillerin vaktinde toplanmasını ve yazılı bildirimin eksiksiz yapılmasını gerektirir.
Yazılı Savunma ve Belgeleme Disiplini
Emsal karar incelemelerinde görüldüğü üzere, personelin savunmasının usulüne uygun alınmaması fesih sürecini sakatlayan en yaygın kusurdur. Şeffaf ve somut tutanaklarla desteklenmeyen iddialar mahkemeler nezdinde hüküm kurmaya elverişli sayılmaz; bu nedenle belgeleme bir formalite değil, temel güvencedir.